متناسب با جنگ نبود به مدينه بازگرداند . عبد اللّه بن عمر ، اسامة بن زيد ، زيد بن ارقم و چند نفر ديگر بازگردانده شدند . عمير بن ابى وقاص كه شانزده سال داشت ، از ترس آن كه او را بازگردانند ، خود را در لابلاى جمعيت متوارى و پنهان كرد . زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم وى را ديد و خواست تا او را برگرداند ، عمير گريه كرد و پيامبر ص - او را پذيرفت ؛ وى در بدر به شهادت رسيد . « 1 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دستور شمارش سپاهيان خويش را داده « 2 » و در نهايت ، مسلمانان با كمترين امكانات به راه افتادند ، بطورى كه بر هر شتر سه نفر نشسته بودند و حتى خود رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز همراه على بن ابى طالب - ( و مَرْثد ( يا زيد بن حارثه ) بر يك شتر سوار بودند . « 3 » در تمام سپاه ، تنها دو اسب بود كه يكى در اختيار مقداد و ديگرى از آن مرثد بن ابى مرثد غَنَوى بود . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مرحله به مرحله حركت كرد تا در روز چهاردهم ماه رمضان به منطقهء عرق الظبيه رسيد ؛ جايى كه تنها حدود سه كيلومتر با منطقهء « روحاء » ( كه در فاصلهء 75 كيلومترى مدينه قرار داشت ) كه محل استراحت كاروان بود ، فاصله داشت . در آن هنگام دو نفر را نزديك چاههاى بدر فرستاد تا آگاهىهايى به دست آورند . آن دو از صحبتهاى دو دختر متوجه حضور كاروان در روحاء شده و به سرعت بازگشتند . ابوسفيان نيز كه كاملًا در حالت ترس بود ، از مَجْدى بن عمرو كه در آن ديار سكونت داشت خبر از سپاه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم مىگرفت . او در نهايت از روى مدفوع شتران آن دو نفر كه هستهء خرما در آنها بود ، - و اين نشان مدنى بودن آنها بود - چنين حدس زد كه عوامل سپاه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در آن نزديكى بوده‌اند ، لذا به سرعت نزد كاروان بازگشت و آن را از منطقهء بدر به سوى ساحل دريا حركت داد و بدين ترتيب كاملًا از تيررس مسلمانان دور شد . « 4 » در پى رهايى كاروان از بند تهديد مسلمانان ، ابوسفيان كسى را به سراغ سپاه قريش فرستاد تا به آنان پيغام دهد : كاروان نجات يافته و آنان خود را در معرض كشته شدن به دست اهل يثرب قرار ندهند . ابوجهل حاضر به بازگشت نشد و گويى با اصرار او همه چيز براى وقوع يك جنگ تمام عيار ميان مردم مكه و مسلمانان مدينه ، آماده مىشد . البته به خواهش ابوسفيان كنيزكان را باز گرداندند تا اگر قريش شكست خورد رسوايى ديگرى را

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 21 ( 2 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 26 ؛ در كتاب سبل الهدى والرشاد ( ج 4 ، ص 40 ) آمده است كه وقتى اصحاب را شمردند سيصد و سيزده نفر بودند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از شنيدن اين عدد خوشحال شده و فرمود : به عدد اصحاب طالوت هستند ( 3 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 24 ؛ انساب الأشراف ، ج 1 ، ص 289 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 613 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 39 ( 4 ) . سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 46